11 września 2022 r. rozpocznie się w Warszawie największe światowe spotkanie numizmatyków, archeologów, muzealników i historyków. Po raz pierwszy w Polsce (i Europie Środkowo-Wschodniej) odbędzie się Międzynarodowy Kongres Numizmatyczny. Organizowany od 130 lat stawia sobie za cel popularyzację najnowszych odkryć w dziedzinie numizmatyki. Dodatkową atrakcją kongresu będą wystawy numizmatyczne w Warszawie, Krakowie i Poznaniu.

Pamiątkowy medal XVI Międzynarodowego Kongresu Numizmatycznego

Pamiątkowy medal XVI Międzynarodowego Kongresu Numizmatycznego.

(źródło: materiały prasowe Kongresu)

Bruksela 1891 – Warszawa 2022

Uczestników pierwszego kongresu w 1891 r. gościła Bruksela. Kolejne spotkania numizmatyków odbywały się m.in. Paryżu, Londynie, Rzymie, Kopenhadze, Bernie, Nowym Jorku i Waszyngtonie, Madrycie, Glasgow oraz Taorminie. Kongres organizowany jest co sześć lat i upamiętniany stosownym medalem.

Obradom kongresu patronuje Międzynarodowa Rada Numizmatyczna (International Numismatic Council). Została powołana do życia w 1927 r., a w 1934 afiliowana przy Międzynarodowym Komitecie Nauk Humanistycznych. Zajmuje się promowaniem numizmatyki oraz dyscyplin pokrewnych poprzez ułatwianie współpracy między osobami i instytucjami. W skład rady wchodzi około 160 członków z blisko 40 państw świata. Pokłosiem kongresów są m.in. publikacje opisujące aktualny stan badań w dziedzinie numizmatyki.

W programie tegorocznego kongresu znajdą się wystąpienia poświęcone m.in. numizmatyce antycznej i średniowiecznej, słynnym kolekcjom i ich twórcom, znaleziskom monet ostatnich lat oraz tzw. numizmatyce cyfrowej, bazom danych on-line itp. Do udziału w warszawskim kongresie zwój akces zgłosiło ponad sześćset osób. Dodatkową atrakcją dla miłośników starych monet będą wystawy towarzyszące kongresowi.

Wielkie kolekcje monet i ich twórcy

W tym roku zbiory numizmatyczne będzie można oglądać na terenie kampusu uniwersyteckiego w Warszawie, m.in. w Muzeum Uniwersytetu Warszawskiego. Zwiedzający zapoznają się z historią numizmatyki na UW i poznają sylwetki kolekcjonerów. Wystawy okolicznościowe przygotowały muzea narodowe w Krakowie i Poznaniu.

Srebrna sztabka - 50 tael (saycee) w kształcie łódki, Guangxu, 1901, dynastia Qing, Chiny

Srebrna sztabka - 50 tael (saycee) w kształcie łódki, Guangxu, 1901, dynastia Qing, Chiny.

(źródło: Muzeum Narodowe w Warszawie)

Szczególną okazją dla miłośników starych monet będą ekspozycje w Zamku Królewskim w Warszawie oraz w Muzeum Narodowym w Warszawie. Zaprezentują sylwetki i zbiory trzech wybitnych kolekcjonerów. Bohaterem wystawy zamkowej będzie belgijski kolekcjoner Andre van Bestelaer (1907-1990), który w ostatnich latach życia często odwiedzał Polskę. Postanowił swoje zbiory podarować na zamek, poruszony ogromem zniszczeń kulturalnych jakie dotknęły stolicę podczas II wojny światowej. Kolekcja Bestelaera składa się z trzech zasadniczych części.

Pierwsza obejmuje monety rzymskie i bizantyjskie, w tym numizmatyczny poczet władców Rzymu, których podobizny widnieją na aureusach i solidach. Część druga to przede wszystkim monety belgijskie i francuskie, w tym zestaw średniowiecznych monet brabanckich i flandryjskich. Część trzecia obejmuje numizmaty z innych kontynentów.  W zbiorze Bestelaera znajdują się także polonika.

Miejscem, które bez wątpienia należy odwiedzić będzie Gabinet Monet i Medali Muzeum Narodowego w Warszawie. Powstał w 1921 r. a podstawą jego zbiorów były dwie wielkie kolekcje monet polskich i starożytnych przekazane w darze dla tej placówki. Pierwszą ofiarował Kazimierz hr. Sobański (1859-1909). Zgromadził około 9 tys. monet wybitych między czasami Zygmunta Starego a połową XIX w., w tym wiele numizmatów wysokiej klasy i rzadkości.

Cztery dukaty gdańskie Jana III Sobieskiego (1692), unikat z kolekcji Kazimierza hr. Sobańskiego

Cztery dukaty gdańskie Jana III Sobieskiego (1692), unikat z kolekcji Kazimierza hr. Sobańskiego.

(źródło: Muzeum Narodowe w Warszawie)

Doktor Władysław Semerau-Siemianowski (1849-1938) gromadził monety antyczne: greckie, rzymskie, perskie i bizantyńskie. Bardzo obszerny zbiór liczący ponad 27 tyś. egzemplarzy powstał w ciągu czterdziestu lat na terenie Imperium Osmańskiego, gdzie dr Semerau pracował jako lekarz.

Pasja i wytrwałość obu kolekcjonerów doprowadziła do powstania unikalnych w dziejach polskiej numizmatyki zbiorów, które przez lata pozostawały nieco w cieniu kolekcji Emeryka hr. Hutten Czapskiego czy Potockich.

Głównym organizatorem tegorocznego kongresu jest Uniwersytet Warszawski, współorganizatorami są Muzeum Narodowe w Warszawie, Muzeum Narodowe w Krakowie, Zamek Królewski w Warszawie, Narodowy Bank Polski i Polskie Towarzystwo Numizmatyczne.

Grupa Samlerhuset, do której należy Skarbnica Narodowa jest głównym sponsorem wydarzenia.