Zrozumienie technicznych informacji o numizmatach nieraz wymaga specjalistycznej wiedzy. W naszym leksykonie przybliżamy najbardziej problematyczne terminy.

Każdemu z oferowanych przez nas produktów towarzyszą szczegółowe dane o jego najważniejszych cechach. Pomagają one w ocenie charakteru i wartości numizmatu. Aby specyfikacje te były jasne dla wszystkich kolekcjonerów, przygotowaliśmy poniższy leksykon.

Każdą emisję określa kilka podstawowych cech – wymiary, waga, nominał, rok oraz miejsce emisji... Większość z nich jest zrozumiała sama przez się, jednak nie wszystkie. Już pierwsza informacja w powyższym przykładzie („Srebro, Ag 900/1000”) może wydawać się nieco zagadkowa.

Próba kruszcu to oznaczenie czystości metalu – w tym wypadku srebra, opisywanego też symbolem „Ag” (od łac. argentum). Z przyczyn naturalnych kruszce zawsze zawierają domieszki innych składników; im jest ich mniej, tym wyższa wartość surowca. Ułamkowy udział szlachetnego metalu w finalnej mieszaninie to właśnie jego próba. Srebro 900/1000 (zapisywane też jako „.900”) jest więc w 90% czyste, pozostałe 10% stanowią zaś dodatki, np. miedź, dodawana niekiedy do stopu dla zwiększenia jego trwałości. Pomimo wysiłków metalurgów niemożliwe jest jak dotąd stworzenie kruszcu czystszego niż 99,999%.

Karat to sposób zapisu próby złota („Au” jak aurum) na skali od 1 do 24. Jej najwyższa wartość oznacza czysty kruszec, a niższe znamionują proporcjonalnie mniejszą zawartość – czternastokaratowe złoto ma zatem próbę 583/1000 (czyli 14/24).

Uncja (skracana jako „oz” od wł. onzia) to historyczna jednostka masy, stosowana m.in. w złotnictwie i numizmatyce. Odpowiada  112 funta, czyli 31,1034768 g. Oprócz uncji jubilerskiej znanych jest wiele innych wariantów tej jednostki; stosuje się ją także jako miarę objętości.

Uszlachetnienie służy nadaniu numizmatowi dodatkowych unikalnych walorów, nierzadko z zastosowaniem cennych materiałów lub innowacyjnych technologii. Wykorzystany w powyższym przykładzie tampondruk to sposób nanoszenia barwnika za pomocą miękkiego stempla (tzw. tamponu), umożliwiający wyjątkowo dokładne pokrycie nieregularnego reliefu (czyli rzeźby) medalu lub monety.

Platerowanie to sposób uszlachetnienia numizmatu poprzez pokrycie jego powierzchni cienką warstwą innego metalu, najczęściej szlachetnego. W mennictwie dokonuje się tego metodą galwaniczną, czyli z zastosowaniem elektrolizy. W tym celu model lub monetę (np. wykonaną z mosiądzu) podłącza się do źródła prądu, a następnie zanurza w odpowiednim roztworze wraz ze srebrnymi lub złotymi blachami, poddanymi działaniu przeciwnego ładunku elektrycznego. Pod wpływem różnicy ładunków jony metalu odrywają się od powierzchni blachy i osiadają na numizmacie. Możliwe jest również wybiórcze platerowanie poszczególnych fragmentów reliefu monety lub medalu.

U dołu specyfikacji wspominana jest limitacja. Oznacza ona ilość egzemplarzy danej emisji, jakie zostały wyprodukowane na całym świecie. Im mniej istnieje kopii, tym są one cenniejsze.

Ostatnim istotnym terminem jest jakość lub stan zachowania. W ten sposób opisuje się to, jak bardzo wygląd indywidualnego numizmatu zmienił się od momentu jego wykonania. Egzemplarze w idealnej kondycji, wykonane z optymalną precyzją i zabezpieczone natychmiast po emisji reprezentują najwyższą jakość menniczą. W zależności od ilości i charakteru ewentualnych uszkodzeń obiekt może charakteryzować się stanem zachowania znakomitym, bardzo pięknym, pięknym, bardzo dobrym, dobrym – aż do złego. Po więcej informacji o stanach zachowania monet zapraszamy do naszego artykułu na ten temat.